Eurostat: Të ardhurat mediane të familjeve të të rinjve shqiptarë janë 5,736 euro në vit, ndër më të ulëtat në Europë.

Të rinjtë shqiptarë janë ndër më të varfrit në Europë për sa u përket të ardhurave të familjeve ku jetojnë, ndërsa renditen të fundit kur këto të ardhura llogariten sipas fuqisë blerëse.

Sipas të dhënave të Eurostat për vitin 2025, të analizuara nga Euronews, të ardhurat mediane vjetore të disponueshme të familjeve të të rinjve të moshës 18–24 vjeç në Shqipëri arrijnë në vetëm 5,736 euro, niveli i dytë më i ulët ndër 34 vendet europiane të përfshira në krahasim.

Vetëm Maqedonia e Veriut renditet më poshtë, me 4,640 euro në vit, ndërsa mesatarja e Bashkimit Europian është 21,482 euro. Kjo do të thotë se të ardhurat mediane të familjeve të të rinjve shqiptarë janë rreth 3.7 herë më të ulëta se mesatarja europiane. Kur treguesi përshtatet sipas fuqisë blerëse, Shqipëria zbret në vendin e fundit, me 8,175 njësi të standardit të fuqisë blerëse (PPS), duke u renditur edhe pas Maqedonisë së Veriut.

Në këtë diferencë ndikojnë edhe çmimet, përfshirë ato të ushqimeve, që në Shqipëri janë 3 për qind më të larta se mesatarja e BE-së.

Analiza e Euronews publikohet në një periudhë kur protestat e të rinjve janë përhapur në disa vende europiane, veçanërisht në Francë, të nxitura nga rritja e kostos së jetesës, vështirësitë për të siguruar banesë, pagat e ulëta dhe problemet me shërbimet publike. Edhe në Shqipëri, gjatë javëve të fundit, studentë dhe të rinj kanë protestuar për kushtet e arsimit, mungesën e vendeve të punës, koston e jetesës dhe korrupsionin, ndërsa një pjesë e demonstratave janë shndërruar në protesta më të gjera kundër qeverisë.

Sipas Euronews, këto zhvillime kanë rikthyer vëmendjen te gjendja ekonomike e brezit të ri. Eksperti i së drejtës europiane Alberto Alemanno thekson se protestat nuk mund të trajtohen thjesht si një revoltë e adoleshentëve, pasi ato përfshijnë shqetësime dhe kërkesa të ndryshme ekonomike e shoqërore.

Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut në fund të renditjes europiane

Treguesi i përdorur në analizë është e ardhura mediane e disponueshme e ekuivalentuar, e cila përfaqëson të ardhurat e familjes pas tatimeve dhe zbritjeve të tjera, të përshtatura sipas numrit dhe përbërjes së anëtarëve të saj. Në përllogaritje përfshihen edhe përfitimet sociale. Kjo do të thotë se të dhënat nuk tregojnë sa fitojnë personalisht të rinjtë, por nivelin e të ardhurave të familjeve ku ata jetojnë.

Zvicra kryeson renditjen europiane, me të ardhura mediane vjetore prej 52,206 eurosh për familjet e të rinjve të moshës 18–24 vjeç. Ajo ndiqet nga Luksemburgu me 43,028 euro dhe Austria me 37,299 euro. Ndër ekonomitë më të mëdha të Bashkimit Europian, Gjermania regjistron nivelin më të lartë, me 26,330 euro, ndërsa Italia me 20,315 euro dhe Spanja me 19,338 euro mbeten nën mesataren e BE-së.

Franca, ku protestat e studentëve dhe të rinjve kanë qenë ndër më të dukshmet, renditet e 11-ta ndër 34 vendet e analizuara, me të ardhura mediane prej 23,850 eurosh, mbi mesataren europiane. Në fund të renditjes janë Maqedonia e Veriut me 4,640 euro, Shqipëria me 5,736 euro dhe Turqia me 5,987 euro në vit. Nën gjysmën e mesatares europiane renditen edhe Bullgaria me 8,680 euro, Hungaria me 8,576 euro, Serbia me 7,754 euro dhe Rumania me 7,237 euro.

Të ardhurat familjare nuk pasqyrojnë gjithmonë mirëqenien e të rinjve

Ekspertët paralajmërojnë se të ardhurat e familjeve nuk japin domosdoshmërisht një panoramë të plotë të gjendjes ekonomike të të rinjve. Anne Brunner, drejtuese e studimeve në Observatoire des inégalités në Francë, shpjegon se grup-mosha 18–24 vjeç përfshin kategori të ndryshme, nga studentët që jetojnë me prindërit deri te të rinjtë që kanë hyrë në tregun e punës, shpesh me kualifikime të kufizuara dhe në kushte punësimi të pasigurta. Në rastin e Francës, treguesi nuk përfshin studentët që jetojnë në banesa kolektive, si konviktet universitare.

Edhe Forumi Europian i Rinisë vëren se të ardhurat familjare mund të krijojnë një perceptim të gabuar të mirëqenies. Në disa vende, të rinjtë rezultojnë statistikisht më mirë sepse vazhdojnë të jetojnë me prindërit dhe përfitojnë nga të ardhurat e përbashkëta familjare. Megjithatë, kjo situatë mund të fshehë vështirësitë për të siguruar një banesë, për të përballuar qiranë apo për të ndërtuar një jetë të pavarur ekonomikisht.

Në 28 nga 34 vende, të rinjtë kanë të ardhura më të ulëta se pjesa tjetër e popullsisë

Sipas analizës së Euronews, në 28 nga 34 vendet e përfshira në krahasim, të rinjtë jetojnë në familje me të ardhura mediane më të ulëta se ato të popullsisë në tërësi. Në Bashkimin Europian, të ardhurat mediane të familjeve të të rinjve përfaqësojnë mesatarisht 93.6 për qind të nivelit të të ardhurave mediane të gjithë popullsisë, përkatësisht 21,482 euro kundrejt 22,939 eurove.

Në Francë, ky raport është 90.1 për qind, me një diferencë prej 2,609 eurosh në vit. Finlanda regjistron hendekun më të madh, ku familjet e të rinjve kanë të ardhura mediane prej 22,277 eurosh, kundrejt 29,740 eurove për gjithë popullsinë, ose vetëm 74.9 për qind të nivelit kombëtar. Pas saj renditen Danimarka me 78.3 për qind, Norvegjia me 82.7 për qind, Luksemburgu me 86 për qind dhe Suedia me 88.2 për qind.

Sipas ekspertëve, diferenca më e madhe në vendet nordike lidhet pjesërisht me faktin se të rinjtë largohen më herët nga banesa e prindërve. Për rrjedhojë, të ardhurat e tyre maten më shpesh në mënyrë të pavarur, duke krijuar një hendek më të madh statistikor me mesataren kombëtare.

Në gjashtë vende europiane, të rinjtë rezultojnë me të ardhura familjare më të larta se mediana e popullsisë. Kroacia kryeson me një raport prej 105.7 për qind, e ndjekur nga Malta me 105.5 për qind dhe Sllovenia me 105.4 për qind. Lituania dhe Austria regjistrojnë nga 102.1 për qind, ndërsa Zvicra 100.5 për qind.

Shqipëria e fundit në Europë për fuqinë blerëse të të rinjve

Diferencat e çmimeve ndërmjet vendeve ndikojnë ndjeshëm në krahasimin e të ardhurave. Kur ato maten sipas standardit të fuqisë blerëse (PPS), që merr parasysh ndryshimet në nivelin e çmimeve, renditja europiane pëson ndryshime.

Austria kalon në krye të renditjes, me 33,052 PPS, e ndjekur nga Luksemburgu me 32,391 PPS dhe Zvicra me 29,989 PPS. Gjermania regjistron 24,237 PPS, ndërsa Franca renditet e 13-ta me 21,446 PPS, pak mbi mesataren e Bashkimit Europian. Spanja arrin në 21,272 PPS dhe Italia në 20,883 PPS.

Shqipëria renditet e fundit në këtë krahasim, me vetëm 8,175 PPS, duke mbetur pas Maqedonisë së Veriut me 8,994 PPS dhe Malit të Zi me 9,955 PPS. Kjo tregon se edhe pasi merren parasysh diferencat në çmime, fuqia blerëse e familjeve të të rinjve shqiptarë mbetet më e ulëta ndër vendet e analizuara.

Forumi Europian i Rinisë thekson se vlerësimi i mirëqenies së të rinjve duhet të shkojë përtej të ardhurave monetare. Përballueshmëria e banesave, cilësia e shërbimeve publike, arsimi, shëndetësia dhe mbrojtja sociale janë faktorë që përcaktojnë nivelin real të jetesës që një familje mund të sigurojë me të ardhurat që disponon.

Burimi: Monitor